<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant" xml:id="T84n2702">
<teiHeader>
    <fileDesc>
        <titleStmt>
            <title xml:lang="zh-Hant">大正新脩大藏經數位版, No. 1 悉曇藏</title>
            <author></author>
            <respStmt>
                <resp>Electronic Version by</resp>
                <name>CBETA</name>
            </respStmt>
        </titleStmt>
    </fileDesc>
    <encodingDesc>
      <charDecl>
      
            <char xml:id="SD-A67C">
                <charName>CBETA CHARACTER SD-A67C</charName>
                <charProp>
                    <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName>
                    <value>si</value>
                </charProp>
            <mapping type="unicode">𑖭𑖰</mapping>
            </char>


            <char xml:id="SD-E0B0">
                <charName>CBETA CHARACTER SD-E0B0</charName>
                <charProp>
                    <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName>
                    <value>ddhāṃ</value>
                </charProp>
            <mapping type="unicode">𑖟𑖿𑖠𑖯𑖽</mapping>
            </char>


            <char xml:id="SD-A444">
                <charName>CBETA CHARACTER SD-A444</charName>
                <charProp>
                    <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName>
                    <value>ku</value>
                </charProp>
            <mapping type="unicode">𑖎𑖲</mapping>
            </char>


            <char xml:id="SD-A662">
                <charName>CBETA CHARACTER SD-A662</charName>
                <charProp>
                    <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName>
                    <value>śa</value>
                </charProp>
            <mapping type="unicode">𑖫</mapping>
            </char>


            <char xml:id="SD-A5A9">
                <charName>CBETA CHARACTER SD-A5A9</charName>
                <charProp>
                    <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName>
                    <value>na</value>
                </charProp>
            <mapping type="unicode">𑖡</mapping>
            </char>


            <char xml:id="SD-A5ED">
                <charName>CBETA CHARACTER SD-A5ED</charName>
                <charProp>
                    <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName>
                    <value>mo</value>
                </charProp>
            <mapping type="unicode">𑖦𑖺</mapping>
            </char>


            <char xml:id="SD-A67A">
                <charName>CBETA CHARACTER SD-A67A</charName>
                <charProp>
                    <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName>
                    <value>sa</value>
                </charProp>
            <mapping type="unicode">𑖭</mapping>
            </char>


            <char xml:id="SD-B7A3">
                <charName>CBETA CHARACTER SD-B7A3</charName>
                <charProp>
                    <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName>
                    <value>rva</value>
                </charProp>
            <mapping type="unicode">𑖨𑖿𑖪</mapping>
            </char>


            <char xml:id="SD-D9FD">
                <charName>CBETA CHARACTER SD-D9FD</charName>
                <charProp>
                    <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName>
                    <value>jña</value>
                </charProp>
            <mapping type="unicode">𑖕𑖿𑖗</mapping>
            </char>


            <char xml:id="SD-A5F1">
                <charName>CBETA CHARACTER SD-A5F1</charName>
                <charProp>
                    <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName>
                    <value>ya</value>
                </charProp>
            <mapping type="unicode">𑖧</mapping>
            </char>


            <char xml:id="SD-A5E5">
                <charName>CBETA CHARACTER SD-A5E5</charName>
                <charProp>
                    <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName>
                    <value>ma</value>
                </charProp>
            <mapping type="unicode">𑖦</mapping>
            </char>


            <char xml:id="SD-A656">
                <charName>CBETA CHARACTER SD-A656</charName>
                <charProp>
                    <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName>
                    <value>va</value>
                </charProp>
            <mapping type="unicode">𑖪</mapping>
            </char>


            <char xml:id="SD-A5FD">
                <charName>CBETA CHARACTER SD-A5FD</charName>
                <charProp>
                    <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName>
                    <value>ra</value>
                </charProp>
            <mapping type="unicode">𑖨</mapping>
            </char>


            <char xml:id="SD-A4C2">
                <charName>CBETA CHARACTER SD-A4C2</charName>
                <charProp>
                    <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName>
                    <value>ña</value>
                </charProp>
            <mapping type="unicode">𑖗</mapping>
            </char>


            <char xml:id="SD-A54B">
                <charName>CBETA CHARACTER SD-A54B</charName>
                <charProp>
                    <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName>
                    <value>ṇa</value>
                </charProp>
            <mapping type="unicode">𑖜</mapping>
            </char>


            <char xml:id="SD-E1FC">
                <charName>CBETA CHARACTER SD-E1FC</charName>
                <charProp>
                    <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName>
                    <value>kka</value>
                </charProp>
            <mapping type="unicode">𑖎𑖿𑖎</mapping>
            </char>


            <char xml:id="SD-E067">
                <charName>CBETA CHARACTER SD-E067</charName>
                <charProp>
                    <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName>
                    <value>cca</value>
                </charProp>
            <mapping type="unicode">𑖓𑖿𑖓</mapping>
            </char>


            <char xml:id="SD72B50">
                <charName>CBETA CHARACTER SD72B50</charName>
                <charProp>
                    <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName>
                    <value>cdha</value>
                </charProp>
            <mapping type="unicode">𑖓𑖿𑖠</mapping>
            </char>


            <char xml:id="SD-D9F9">
                <charName>CBETA CHARACTER SD-D9F9</charName>
                <charProp>
                    <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName>
                    <value>ddha</value>
                </charProp>
            <mapping type="unicode">𑖟𑖿𑖠</mapping>
            </char>


            <char xml:id="SD3FE70">
                <charName>CBETA CHARACTER SD3FE70</charName>
                <charProp>
                    <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName>
                    <value>ju</value>
                </charProp>
            <mapping type="unicode">𑖕𑗜</mapping>
            </char>


            <char xml:id="SD-A658">
                <charName>CBETA CHARACTER SD-A658</charName>
                <charProp>
                    <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName>
                    <value>vi</value>
                </charProp>
            <mapping type="unicode">𑖪𑖰</mapping>
            </char>


            <char xml:id="SD-A664">
                <charName>CBETA CHARACTER SD-A664</charName>
                <charProp>
                    <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName>
                    <value>śi</value>
                </charProp>
            <mapping type="unicode">𑖫𑖰</mapping>
            </char>


            <char xml:id="SD-CBA7">
                <charName>CBETA CHARACTER SD-CBA7</charName>
                <charProp>
                    <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName>
                    <value>kṛ</value>
                </charProp>
            <mapping type="unicode">𑖎𑖴</mapping>
            </char>


            <char xml:id="SD-A55D">
                <charName>CBETA CHARACTER SD-A55D</charName>
                <charProp>
                    <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName>
                    <value>te</value>
                </charProp>
            <mapping type="unicode">𑖝𑖸</mapping>
            </char>


            <char xml:id="SD-A57B">
                <charName>CBETA CHARACTER SD-A57B</charName>
                <charProp>
                    <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName>
                    <value>dha</value>
                </charProp>
            <mapping type="unicode">𑖠</mapping>
            </char>


            <char xml:id="SD-A47E">
                <charName>CBETA CHARACTER SD-A47E</charName>
                <charProp>
                    <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName>
                    <value>ci</value>
                </charProp>
            <mapping type="unicode">𑖓𑖰</mapping>
            </char>


            <char xml:id="SD-E4BC">
                <charName>CBETA CHARACTER SD-E4BC</charName>
                <charProp>
                    <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName>
                    <value>ddhai</value>
                </charProp>
            <mapping type="unicode">𑖟𑖿𑖠𑖹</mapping>
            </char>


            <char xml:id="SD-E1E1">
                <charName>CBETA CHARACTER SD-E1E1</charName>
                <charProp>
                    <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName>
                    <value>ṣṇa</value>
                </charProp>
            <mapping type="unicode">𑖬𑖿𑖜</mapping>
            </char>


            <char xml:id="SD-A67E">
                <charName>CBETA CHARACTER SD-A67E</charName>
                <charProp>
                    <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName>
                    <value>su</value>
                </charProp>
            <mapping type="unicode">𑖭𑖲</mapping>
            </char>


            <char xml:id="SD-A442">
                <charName>CBETA CHARACTER SD-A442</charName>
                <charProp>
                    <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName>
                    <value>ki</value>
                </charProp>
            <mapping type="unicode">𑖎𑖰</mapping>
            </char>


            <char xml:id="SD-A458">
                <charName>CBETA CHARACTER SD-A458</charName>
                <charProp>
                    <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName>
                    <value>ga</value>
                </charProp>
            <mapping type="unicode">𑖐</mapping>
            </char>


            <char xml:id="SD-AB51">
                <charName>CBETA CHARACTER SD-AB51</charName>
                <charProp>
                    <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName>
                    <value>vra</value>
                </charProp>
            <mapping type="unicode">𑖪𑖿𑖨</mapping>
            </char>


            <char xml:id="SD-E0CB">
                <charName>CBETA CHARACTER SD-E0CB</charName>
                <charProp>
                    <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName>
                    <value>hma</value>
                </charProp>
            <mapping type="unicode">𑖮𑖿𑖦</mapping>
            </char>


            <char xml:id="SD-A54D">
                <charName>CBETA CHARACTER SD-A54D</charName>
                <charProp>
                    <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName>
                    <value>ṇi</value>
                </charProp>
            <mapping type="unicode">𑖜𑖰</mapping>
            </char>


            <char xml:id="SD-A65C">
                <charName>CBETA CHARACTER SD-A65C</charName>
                <charProp>
                    <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName>
                    <value>ve</value>
                </charProp>
            <mapping type="unicode">𑖪𑖸</mapping>
            </char>


            <char xml:id="SD-E0E1">
                <charName>CBETA CHARACTER SD-E0E1</charName>
                <charProp>
                    <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName>
                    <value>śra</value>
                </charProp>
            <mapping type="unicode">𑖫𑖿𑖨</mapping>
            </char>


            <char xml:id="SD-E043">
                <charName>CBETA CHARACTER SD-E043</charName>
                <charProp>
                    <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName>
                    <value>mu</value>
                </charProp>
            <mapping type="unicode">𑖦𑖲</mapping>
            </char>


            <char xml:id="SD-A5AB">
                <charName>CBETA CHARACTER SD-A5AB</charName>
                <charProp>
                    <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName>
                    <value>ni</value>
                </charProp>
            <mapping type="unicode">𑖡𑖰</mapping>
            </char>


            <char xml:id="SD-A66E">
                <charName>CBETA CHARACTER SD-A66E</charName>
                <charProp>
                    <localName>Romanized form in Unicode transcription</localName>
                    <value>ṣa</value>
                </charProp>
            <mapping type="unicode">𑖬</mapping>
            </char>

      </charDecl>
    </encodingDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone n="1" unit="juan"/>
<lb ed="T" n="0365a04"/><span class="tx"><anchor n="0365a0401" xml:id="000290365a0401"></anchor>悉曇藏序</span>
<lb ed="T" n="0365a05"/><byline cb:type="author">　日本國延曆寺沙門安然撰　</byline>
<p>
<lb ed="T" n="0365a06"/><span class="tx">叙曰。天竺</span><note place="inline">音篤</note><span class="tx">國語。可言</span><g ref="#SD-A67C"></g><span class="tx">悉</span><g ref="#SD-E0B0"></g><span class="tx">曇</span><g ref="#SD-A444"></g><span class="tx">矩</span><g ref="#SD-A662"></g>
<lb ed="T" n="0365a07"/><span class="tx">賒。大唐國語。可言成就藏矣。言悉曇者。</span>
<lb ed="T" n="0365a08"/><span class="tx">統綜五天之本文。言矩賒者。牢籠三國之</span>
<lb ed="T" n="0365a09"/><span class="tx">異釋。總作八篇。別成八卷。言八篇者。梵</span>
<lb ed="T" n="0365a10"/><span class="tx">文本源第一。悉曇韻紐第二。章藻具闕第</span>
<lb ed="T" n="0365a11"/><span class="tx">三。編錄正字第四。字母翻音第五。字義入</span>
<lb ed="T" n="0365a12"/><span class="tx">門第六。字義解釋第七。正錄章段第八。則摭</span>
<lb ed="T" n="0365a13"/><span class="tx">八篇以成八卷。各搜三義同作三評。乃</span>
<lb ed="T" n="0365a14"/><span class="tx">有三八二十四門。第一梵文本源有三評</span>
<lb ed="T" n="0365a15"/><span class="tx">曰。一定本源則述。昔有三兄弟議作三行</span>
<lb ed="T" n="0365a16"/><span class="tx">書。大梵天王造左行梵書。佉婁仙人造右行</span>
<lb ed="T" n="0365a17"/><span class="tx">伽書。最弟蒼頡造下行篆書。又成劫初造</span>
<lb ed="T" n="0365a18"/><span class="tx">書天造四十七字。光音天說四十二字。故</span>
<lb ed="T" n="0365a19"/><span class="tx">有十二･十六音韻一十四･六十四音聲五音</span>
<lb ed="T" n="0365a20"/><span class="tx">三書八體六文。亦述。佛法五人所說。皆名佛</span>
<lb ed="T" n="0365a21"/><span class="tx">說。一如來說。二弟子說。三諸天說。四仙人</span>
<lb ed="T" n="0365a22"/><span class="tx">說。五花人說。故成劫初菩薩出世暢前佛</span>
<lb ed="T" n="0365a23"/><span class="tx">法。佛遣弟子漸化眞旦。應聲名伏羲。日光</span>
<lb ed="T" n="0365a24"/><span class="tx">名女媧。迦葉名老子。儒童名孔子。光淨</span>
<lb ed="T" n="0365a25"/><span class="tx">名願回。亦述梵文此是自然道理所作。非佛</span>
<lb ed="T" n="0365a26"/><span class="tx">天人所作。佛眼觀察法然文字。如實開說。</span>
</p><p>
<lb ed="T" n="0365a27"/><span class="tx">大梵王等傳敎衆生。亦述本住法體猶如驛</span>
<lb ed="T" n="0365a28"/><span class="tx">路。諸佛乃至不說一字。評此四文以攝四</span>
<lb ed="T" n="0365a29"/><span class="tx">釋一淺略釋。二深祕釋。三深祕中深祕釋。四</span>
<lb ed="T" n="0365b01"/><span class="tx">祕祕中深祕釋。二定相承則述。閻浮提地</span>
<lb ed="T" n="0365b02"/><span class="tx">婆羅門國九萬餘里七十餘國。總五天竺。分</span>
<lb ed="T" n="0365b03"/><span class="tx">四種姓。祖承摩醯首羅天文。此乃劫初梵王。</span>
<lb ed="T" n="0365b04"/><span class="tx">亦曰商羯羅天。初從四面創出四論。亦從</span>
<lb ed="T" n="0365b05"/><span class="tx">頂上以出一論。後人更造六論解釋彼四</span>
<lb ed="T" n="0365b06"/><span class="tx">婆陀。其六論中一論名曰毘伽羅論。是解後</span>
<lb ed="T" n="0365b07"/><span class="tx">面所說阿闥婆陀。辨聲明法。其北天竺犍駄</span>
<lb ed="T" n="0365b08"/><span class="tx">羅國喜多加文。其雪山北胡地文字元制有</span>
<lb ed="T" n="0365b09"/><span class="tx">異。亦述。釋迦滅後七百年中龍樹人海探</span>
<lb ed="T" n="0365b10"/><span class="tx">得大乘。而中天竺兼用龍宮之文。與餘天</span>
<lb ed="T" n="0365b11"/><span class="tx">竺微有行用之異。亦述。薩婆悉達示乘羊</span>
<lb ed="T" n="0365b12"/><span class="tx">車。昇堂學文問詰二字師不能通。示成</span>
<lb ed="T" n="0365b13"/><span class="tx">佛道。文殊𣵀槃經說五十字義。華嚴般若經</span>
<lb ed="T" n="0365b14"/><span class="tx">說四十二字門。莊嚴經說四十六字。大集經</span>
<lb ed="T" n="0365b15"/><span class="tx">說二十八字。亦述。大日如來金剛頂經釋字</span>
<lb ed="T" n="0365b16"/><span class="tx">母品說五十字。毘盧遮那字論品中說五十</span>
<lb ed="T" n="0365b17"/><span class="tx">字。六度經說五人受持佛五法藏中云。文</span>
<lb ed="T" n="0365b18"/><span class="tx">殊師利受持大般若藏。執金剛手受持陀羅</span>
<lb ed="T" n="0365b19"/><span class="tx">尼藏。評此四文以爲四祖。更以略定。全眞</span>
<lb ed="T" n="0365b20"/><span class="tx">宗叡中天之音。智廣寶月南天之音。僧叡東</span>
<lb ed="T" n="0365b21"/><span class="tx">天之音。慧遠北地之音。三定字數則述。莊</span>
<lb ed="T" n="0365b22"/><span class="tx">嚴經四十六字。大梵王四十七字。大日經等</span>
<lb ed="T" n="0365b23"/><span class="tx">四十九字。𣵀槃經等五十字。裴家五十一</span>
<lb ed="T" n="0365b24"/><span class="tx">字。北遠五十二字。義釋二百四十字。嘉祥</span>
<lb ed="T" n="0365b25"/><span class="tx">二千七百字。釋義一萬三千八百七十二字。</span>
<lb ed="T" n="0365b26"/><span class="tx">大章一萬六千五百五十字。悉曇字紀無盡</span>
<lb ed="T" n="0365b27"/><span class="tx">字。大佛頂經無量字。華嚴四十二字。大集二</span>
<lb ed="T" n="0365b28"/><span class="tx">十八字。百論七十二字。外國六十四書。釋摩</span>
<lb ed="T" n="0365b29"/><span class="tx">訶衍論非梵非唐字。評此諸說以攝四種。</span>
<lb ed="T" n="0365c01"/><span class="tx">一僞作字。以攝釋摩訶衍論非梵非唐字。二</span>
<lb ed="T" n="0365c02"/><span class="tx">妄計字。以攝七十二字六十四書。三點推</span>
<lb ed="T" n="0365c03"/><span class="tx">字。以攝大悉曇章及慧遠章。四眞實字。以</span>
<lb ed="T" n="0365c04"/><span class="tx">攝智廣字紀十八章文。與諸梵文多所契</span>
<lb ed="T" n="0365c05"/><span class="tx">合。餘章不然故皆斥之。第二悉曇韻紐有</span>
<lb ed="T" n="0365c06"/><span class="tx">三評。曰。一十四音則述。十家群釋。評破九</span>
<lb ed="T" n="0365c07"/><span class="tx">類今據第十以爲正義。言十家群釋者。一</span>
<lb ed="T" n="0365c08"/><span class="tx">云書缺二字止有十二。二云足悉曇二。三</span>
<lb ed="T" n="0365c09"/><span class="tx">云足𣵀槃二。四云除菴惡二。加魯等四。五</span>
<lb ed="T" n="0365c10"/><span class="tx">云十二爲六。五五爲五。九字爲二。四字</span>
<lb ed="T" n="0365c11"/><span class="tx">爲一。六云十二爲六。五五爲五。三三爲三。</span>
<lb ed="T" n="0365c12"/><span class="tx">七云四字爲二。以足十二。八云單復二解。</span>
<lb ed="T" n="0365c13"/><span class="tx">單同第七。複同第六。九云十二更加長聲</span>
<lb ed="T" n="0365c14"/><span class="tx">暗惡。十師說云。五五爲五。九字爲九。第</span>
<lb ed="T" n="0365c15"/><span class="tx">四除暗惡中。同有十家。所謂牟尼眞諦義</span>
<lb ed="T" n="0365c16"/><span class="tx">淨般若智嚴法寶惠遠惠苑裴家謝家。然此</span>
<lb ed="T" n="0365c17"/><span class="tx">義本是外道小乘之解。故曼陀羅禪師傳云。</span>
<lb ed="T" n="0365c18"/><span class="tx">此是外道師名葉波跋摩。敎婆多婆呵那王。</span>
<lb ed="T" n="0365c19"/><span class="tx">以後四字足爲十四。以王舌強故令王誦</span>
<lb ed="T" n="0365c20"/><span class="tx">此字邊海崑崙未體此旨。亦習外道之氣。</span>
<lb ed="T" n="0365c21"/><span class="tx">乃至彼國小乘學者亦復如是。故亦斥之以</span>
<lb ed="T" n="0365c22"/><span class="tx">爲不正。二十二音則述。義淨傳云。阿等十</span>
<lb ed="T" n="0365c23"/><span class="tx">六皆是韻音。當今時俗始敎童蒙不噵四</span>
<lb ed="T" n="0365c24"/><span class="tx">字但有十二。若爲十六亦成無過。亦述。</span>
<lb ed="T" n="0365c25"/><span class="tx">慧遠疏云。初十二字是生字<anchor n="0365c2502" xml:id="0002A0365c2502"></anchor>章。末後四字是</span>
<lb ed="T" n="0365c26"/><span class="tx">呼字音。呼有單複。各有長短。亦述。全眞</span>
<lb ed="T" n="0365c27"/><span class="tx">記云。十二字是翻字聲勢。四字用補汚聲添</span>
<lb ed="T" n="0365c28"/><span class="tx">文。亦述。義釋中說五十字母。皆成五字。評</span>
<lb ed="T" n="0365c29"/><span class="tx">爲五天行用不同。三二方音則述。眞旦五行</span>
<lb ed="T" n="0366a01"/><span class="tx">五音内發四聲四音。外響六律六呂。亦述。</span>
<lb ed="T" n="0366a02"/><span class="tx">印度五輪五音亦生四聲四音。亦合六律六</span>
<lb ed="T" n="0366a03"/><span class="tx">呂。能攝五十切韻。能收十一音條亦述。八</span>
<lb ed="T" n="0366a04"/><span class="tx">聲八音六十四音。七例八轉九十六聲。亦述。</span>
<lb ed="T" n="0366a05"/><span class="tx">四時聲四念誦。三密行三平等評爲一味一</span>
<lb ed="T" n="0366a06"/><span class="tx">切智聲第三章藻具闕有三評。曰。一定存</span>
<lb ed="T" n="0366a07"/><span class="tx">略則述。五十字中一十四字於十八章有</span>
<lb ed="T" n="0366a08"/><span class="tx">除不除。三十六字唯存不除。十四字者十六</span>
<lb ed="T" n="0366a09"/><span class="tx">字中魯等四字。五句字中各第五字後十字</span>
<lb ed="T" n="0366a10"/><span class="tx">中初四後一謂藍字也。由三義故論除不除。</span>
<lb ed="T" n="0366a11"/><span class="tx">一不生字故唯存一字不生十<anchor n="0366a1101" xml:id="0002B0366a1101"></anchor>一。二體</span>
<lb ed="T" n="0366a12"/><span class="tx">重出故當體重字存單除複。三不成字故</span>
<lb ed="T" n="0366a13"/><span class="tx">本非文字世不行用。評爲此章與梵文合</span>
<lb ed="T" n="0366a14"/><span class="tx">餘大章等皆爲不合。二定同異則述。通十</span>
<lb ed="T" n="0366a15"/><span class="tx">摩多別一麼多。兩字半體合爲一字。亦述。阿</span>
<lb ed="T" n="0366a16"/><span class="tx">察羅字同字異形異字同形。哩比鞞字變字</span>
<lb ed="T" n="0366a17"/><span class="tx">爲點省字爲文。評出複字單音以爲與梵</span>
<lb ed="T" n="0366a18"/><span class="tx">文合。餘大章等皆爲不合。三定増減則述。</span>
</p><p>
<lb ed="T" n="0366a19"/><span class="tx">智廣十八章。義淨十八章。惠遠略十二章。廣</span>
<lb ed="T" n="0366a20"/><span class="tx">三十六章。全雅十三翻十二章。或有十四章</span>
<lb ed="T" n="0366a21"/><span class="tx">本。或有十一章章段爛脫文字錯亂或<anchor n="0366a2102" xml:id="0002C0366a2102"></anchor>拾</span>
<lb ed="T" n="0366a22"/><span class="tx">前後纔有字數。或有章首餘皆脫落。或有</span>
<lb ed="T" n="0366a23"/><span class="tx">大悉曇章。單字二合三合四合唯列頭字一</span>
<lb ed="T" n="0366a24"/><span class="tx">千四百一十五字影出十二。此等文下皆</span>
<lb ed="T" n="0366a25"/><span class="tx">加詳審評爲唯十八章與諸梵文契合非</span>
<lb ed="T" n="0366a26"/><span class="tx">餘大章等之所能及也。第四編錄正字有三</span>
<lb ed="T" n="0366a27"/><span class="tx">評。曰。一定題目則述。天竺土風凡有所說</span>
<lb ed="T" n="0366a28"/><span class="tx">先禮本師。故一切經梵本文首唯有歸命。文</span>
<lb ed="T" n="0366a29"/><span class="tx">後乃有題目。亦述。歸敬。總題。別目。梵唐</span>
<lb ed="T" n="0366b01"/><span class="tx">對譯解釋。評爲内外二道共習此文佛法</span>
<lb ed="T" n="0366b02"/><span class="tx">隨順世間流通。二定成就則述。先以三</span>
<lb ed="T" n="0366b03"/><span class="tx">十四字各成一十二字。以十二韻成十二</span>
<lb ed="T" n="0366b04"/><span class="tx">音。亦述。二合三合四合五合雖非必加三</span>
<lb ed="T" n="0366b05"/><span class="tx">五麼多。或以三五麼多音呼上下多少隨呼</span>
<lb ed="T" n="0366b06"/><span class="tx">不同。亦述。對註文字有合不合。評爲相承</span>
<lb ed="T" n="0366b07"/><span class="tx">音韻不同自使反音有異。三定正字則述。</span>
<lb ed="T" n="0366b08"/><span class="tx">據十八章編錄紀文列十八章唯出頭字。</span>
<lb ed="T" n="0366b09"/><span class="tx">毎其章頭出十二形。並毎至除字點示</span>
<lb ed="T" n="0366b10"/><span class="tx">所以。此乃三十四字各生十二爲第一章。野</span>
<lb ed="T" n="0366b11"/><span class="tx">囉攞縛摩那六字各加初章諸字之下爲次</span>
<lb ed="T" n="0366b12"/><span class="tx">六章囉字加前七章字上爲次七章。初七</span>
<lb ed="T" n="0366b13"/><span class="tx">次七合十四章。以五句第五字各加當句字</span>
<lb ed="T" n="0366b14"/><span class="tx">上及初第五字加後九字上謂之盎迦章。</span>
<lb ed="T" n="0366b15"/><span class="tx">以四字第三字遍加諸字母下謂之訖哩</span>
<lb ed="T" n="0366b16"/><span class="tx">章。以三十四字母隨要參體互加謂之阿</span>
<lb ed="T" n="0366b17"/><span class="tx">索迦章。其於字母不次合者分入後章謂</span>
<lb ed="T" n="0366b18"/><span class="tx">之孤合章。前後都合一十八章。若有錯亂</span>
<lb ed="T" n="0366b19"/><span class="tx">並皆削。正檢同梵文甄覈是非。孤合一章</span>
<lb ed="T" n="0366b20"/><span class="tx">廣略列十例。開旨解釋令易披尋。評此</span>
<lb ed="T" n="0366b21"/><span class="tx">一家十八章以爲正字自餘諸章並爲不正</span>
<lb ed="T" n="0366b22"/><span class="tx">第五字母翻音有三評。曰。一定正翻則述。</span>
<lb ed="T" n="0366b23"/><span class="tx">大日。金剛。文殊。𣵀槃。莊嚴經等。釋義記。</span>
<lb ed="T" n="0366b24"/><span class="tx">次第記。刊定記。寄歸傳。章安疏。法寶疏。道</span>
<lb ed="T" n="0366b25"/><span class="tx">暹記。行滿記。惠遠疏。吉藏疏。玄義記。梁</span>
<lb ed="T" n="0366b26"/><span class="tx">武疏。音義記。文字記。字紀手書。大悉曇</span>
<lb ed="T" n="0366b27"/><span class="tx">等。都二十二家對注字音。亦述。安然所受</span>
<lb ed="T" n="0366b28"/><span class="tx">寶月宗叡難陀空海所傳不同。難載文書。</span>
<lb ed="T" n="0366b29"/><span class="tx">亦於字紀難釋反音特爲詳定得夢感見</span>
<lb ed="T" n="0366c01"/><span class="tx">評此衆家反音以爲國風不同。二定異音</span>
<lb ed="T" n="0366c02"/><span class="tx">則述。秦隴則平爲入。梁益則平似去。我國</span>
<lb ed="T" n="0366c03"/><span class="tx">舊來二家或無上去之輕重。或無平去之輕</span>
<lb ed="T" n="0366c04"/><span class="tx">重。新來二家或上去輕重稍近。或平上平去</span>
<lb ed="T" n="0366c05"/><span class="tx">相渉。評爲大唐呉漢二音天竺中邊別音。中</span>
<lb ed="T" n="0366c06"/><span class="tx">天之音多用漢音少用呉音。南天之音多</span>
<lb ed="T" n="0366c07"/><span class="tx">用呉音少用漢音北天多用漢音少用呉</span>
<lb ed="T" n="0366c08"/><span class="tx">音。又其悉曇必須昇低。字母唯須同音。且</span>
<lb ed="T" n="0366c09"/><span class="tx">出四說略示浮沈。三定異翻則述。仰等</span>
<lb ed="T" n="0366c10"/><span class="tx">五字爲大空點。野等八字爲𣵀槃點。此等</span>
<lb ed="T" n="0366c11"/><span class="tx">二類以連上字之時各成上字大空𣵀槃之</span>
<lb ed="T" n="0366c12"/><span class="tx">音。亦述。五句八字連聲並有二種。一麁顯</span>
<lb ed="T" n="0366c13"/><span class="tx">聲。二耎密聲。此二各<anchor n="0366c1303" xml:id="0002D0366c1303"></anchor>有四。一第十五章聲。</span>
<lb ed="T" n="0366c14"/><span class="tx">二加他摩多聲。三自音成他聲。四他音屬自</span>
<lb ed="T" n="0366c15"/><span class="tx">聲。此二八聲各有三種。一喉内聲。二舌内</span>
<lb ed="T" n="0366c16"/><span class="tx">聲。三脣内聲。並與梵文對檢摭實。亦述。本</span>
<lb ed="T" n="0366c17"/><span class="tx">韻大空𣵀槃音中並有此等三種音韻。亦與</span>
<lb ed="T" n="0366c18"/><span class="tx">梵文校列正文。評爲上代翻譯梵漢不定眞</span>
<lb ed="T" n="0366c19"/><span class="tx">言對注梵唐粗定且引單字令知合字其</span>
<lb ed="T" n="0366c20"/><span class="tx">中不同難以輒定第六字義入門有三評。</span>
<lb ed="T" n="0366c21"/><span class="tx">曰。一入字門則述。大日金剛。文殊𣵀槃。大</span>
<lb ed="T" n="0366c22"/><span class="tx">莊嚴經五十字義。大集大品二十八字。四十</span>
<lb ed="T" n="0366c23"/><span class="tx">二字。入諸字義。評爲遍一切處入音聲慧</span>
<lb ed="T" n="0366c24"/><span class="tx">之法門也。二現字形則述。大日經及義釋</span>
<lb ed="T" n="0366c25"/><span class="tx">現字形文。評爲佛身圓用之法門。三觀字</span>
<lb ed="T" n="0366c26"/><span class="tx">輪則述。大日經及義釋幷華嚴儀軌文。評爲</span>
<lb ed="T" n="0366c27"/><span class="tx">祕密修證之法門也。第七字義解釋有三評。</span>
<lb ed="T" n="0366c28"/><span class="tx">曰。一合成字則述。灌頂吉藏慧遠慧均半滿</span>
<lb ed="T" n="0366c29"/><span class="tx">釋文。評爲無字半字滿字法喩。二釋成字</span>
<lb ed="T" n="0367a01"/><span class="tx">則述。一行吉藏慧遠慧均龍樹加字釋文。評</span>
<lb ed="T" n="0367a02"/><span class="tx">爲衆家不同。三乘用字則述。小乘權乘實乘</span>
<lb ed="T" n="0367a03"/><span class="tx">祕乘用字釋文。評爲諸乘不同第八正錄章</span>
<lb ed="T" n="0367a04"/><span class="tx">段有三段文。一錄悉曇十二文也。二錄</span>
<lb ed="T" n="0367a05"/><span class="tx">體文三十五字也。三錄生字十八章也。八</span>
<lb ed="T" n="0367a06"/><span class="tx">篇八卷三八二十四。捃拾印度斯那扶桑之</span>
<lb ed="T" n="0367a07"/><span class="tx">群解。陶甄梵國漢地呉人之衆音。苟採祖</span>
<lb ed="T" n="0367a08"/><span class="tx">述祖承之正文。非敢穿鑿穿削之自作凡厥</span>
<lb ed="T" n="0367a09"/><span class="tx">引正本文皆注云文。引取意文皆注云抄。</span>
<lb ed="T" n="0367a10"/><span class="tx">開暢文意皆云此中。添足自意皆云今見。</span>
</p><p>
<lb ed="T" n="0367a11"/><span class="tx">復其校定錯文並云候賢。削正誤字並云</span>
<lb ed="T" n="0367a12"/><span class="tx">可作。意義未盡並云審詳。文字闕缺並</span>
<lb ed="T" n="0367a13"/><span class="tx">云脫落。亦復非但會釋記疏以斷是非。實</span>
<lb ed="T" n="0367a14"/><span class="tx">亦對校梵漢以定合不。更錄正章以備行</span>
<lb ed="T" n="0367a15"/><span class="tx">用。盡悉曇之底邊入宣述之凾藏。題其紀</span>
<lb ed="T" n="0367a16"/><span class="tx">綱名悉曇藏。欲使夫披此藏之者以了</span>
<lb ed="T" n="0367a17"/><span class="tx">彼方之音。毎見古今之訛譯。乃辨梵唐之</span>
<lb ed="T" n="0367a18"/><span class="tx">眞文。以東垂之脣舌同西天之言音。縱令</span>
<lb ed="T" n="0367a19"/><span class="tx">雖有百千梵漢之對譯。若其不解十八悉</span>
<lb ed="T" n="0367a20"/><span class="tx">曇之例文何以得定同字異形異字同形之</span>
<lb ed="T" n="0367a21"/><span class="tx">區分。亦能肯決一字多音多字一音之差別。</span>
<lb ed="T" n="0367a22"/><span class="tx">今爲疑者試論大綱。且擧一端請覆三隅。</span>
</p><p>
<lb ed="T" n="0367a23"/><span class="tx">且如悉曇章首題云</span><g ref="#SD-A5A9"></g><g ref="#SD-A5ED"></g><g ref="#SD-A67A"></g><g ref="#SD-B7A3"></g><g ref="#SD-D9FD"></g><g ref="#SD-A5F1"></g><g ref="#SD-A67C"></g><g ref="#SD-E0B0"></g><span class="tx"><anchor n="0367a2301" xml:id="0002E0367a2301"></anchor>對</span>
<lb ed="T" n="0367a24"/><span class="tx">注多云曩謨</span><note place="inline">引</note><span class="tx">薩嚩枳穰</span><note place="inline">二合</note><span class="tx">野悉曇</span><note place="inline">去聲</note><span class="tx">今</span>
<lb ed="T" n="0367a25"/><span class="tx">檢餘文其</span><g ref="#SD-A5A9"></g><g ref="#SD-A5E5"></g><span class="tx">字中天云曩</span><note place="inline">乃朗反。乃<br/>字漢音上聲</note><span class="tx">莽</span>
<lb ed="T" n="0367a26"/><note place="inline">忙牓反。忙字<br/>漢音上聲</note><span class="tx">北天云那</span><note place="inline">奴多反。奴漢<br/>音非輕非重</note><span class="tx">摩</span><note place="inline">莫波反。莫<br/>字漢音非輕</note>
<lb ed="T" n="0367a27"/><note place="inline">非重</note><span class="tx">南天云那</span><note place="inline">捺可反。捺<br/>字呉音</note><span class="tx">摩</span><note place="inline">莫下反。莫<br/>字呉音</note><span class="tx">或依八轉</span>
<lb ed="T" n="0367a28"/><span class="tx">十二聲云曩摩曩𤚥曩謨曩謎南謨納謨曩</span>
<lb ed="T" n="0367a29"/><span class="tx">莫等也。皆有三天不同之音。又其</span><g ref="#SD-A5A9"></g><span class="tx">字是舌</span>
<lb ed="T" n="0367b01"/><span class="tx">肉之音<anchor n="0367b0102" xml:id="0002F0367b0102"></anchor></span><g ref="#SD-A5E5"></g><span class="tx">字是脣内之音。是故或云曩謨那</span>
<lb ed="T" n="0367b02"/><span class="tx">謨以聲明法義理雖正韻或不當隨便呼</span>
<lb ed="T" n="0367b03"/><span class="tx">之。以脣内音連舌内音。呼上字音如大</span>
<lb ed="T" n="0367b04"/><span class="tx">空點。若麁顯呼如大空音。若耎密呼如𣵀</span>
<lb ed="T" n="0367b05"/><span class="tx">槃音。<anchor n="0367b0503" xml:id="000300367b0503"></anchor>是故或云南謨納謨。此方翻云歸命</span>
<lb ed="T" n="0367b06"/><span class="tx">敬禮敬從度我救我驚怖等也。其</span><g ref="#SD-A67A"></g><g ref="#SD-B7A3"></g><g ref="#SD-D9FD"></g><g ref="#SD-A5F1"></g>
<lb ed="T" n="0367b07"/><span class="tx">字。此</span><g ref="#SD-A67A"></g><span class="tx">字是後九中第七娑字。此</span><g ref="#SD-A656"></g><span class="tx">字是後</span>
<lb ed="T" n="0367b08"/><span class="tx">九中第四嚩字。當今五天同呼云嚩</span><note place="inline">房下反。<br/>漢音</note>
<lb ed="T" n="0367b09"/><span class="tx">上古或有一說云啝。或亦作𡁜。然以半體</span>
<lb ed="T" n="0367b10"/><g ref="#SD-A5FD"></g><span class="tx">囉字加</span><g ref="#SD-A656"></g><span class="tx">嚩字上。或時具足云娑囉嚩。</span>
<lb ed="T" n="0367b11"/><span class="tx">或時簡略云薩嚩者以囉半音隱娑字下</span>
<lb ed="T" n="0367b12"/><span class="tx">呼云薩嚩。又其</span><g ref="#SD-A67A"></g><span class="tx">娑</span><g ref="#SD-A656"></g><span class="tx">嚩等字是𣵀槃點。以</span>
<lb ed="T" n="0367b13"/><span class="tx">是等字連諸字下。呼上字音如𣵀槃點。是</span>
<lb ed="T" n="0367b14"/><span class="tx">故以麁顯音呼云薩嚩等。或時簡略云散</span>
<lb ed="T" n="0367b15"/><span class="tx">婆者以囉半音隱嚩字上。是故以耎密音</span>
<lb ed="T" n="0367b16"/><span class="tx">呼散婆等。又其</span><g ref="#SD-D9FD"></g><span class="tx">字第二句末</span><g ref="#SD-A4C2"></g><span class="tx">惹字。第三</span>
<lb ed="T" n="0367b17"/><span class="tx">句末</span><g ref="#SD-A54B"></g><span class="tx">拏字合兩字省以爲一字。此若拏字</span>
<lb ed="T" n="0367b18"/><span class="tx">中天云</span><g ref="#SD-A4C2"></g><span class="tx">孃</span><note place="inline">女兩反。女<br/>字漢音</note><g ref="#SD-A54B"></g><span class="tx">拏</span><note place="inline">陀爽<br/>反</note><span class="tx">北天云</span><g ref="#SD-A4C2"></g><span class="tx">若</span>
<lb ed="T" n="0367b19"/><note place="inline">人者反。人字漢<br/>音非輕非重</note><g ref="#SD-A54B"></g><span class="tx">拏</span><note place="inline">乃亞反。乃字漢<br/>音非輕非重</note><span class="tx">南天云</span><g ref="#SD-A4C2"></g><span class="tx">若</span>
<lb ed="T" n="0367b20"/><note place="inline">而下反。而<br/>字呉音</note><g ref="#SD-A54B"></g><span class="tx">拏</span><note place="inline">搦下反。搦<br/>字呉音</note><span class="tx">故合兩字或云社</span>
<lb ed="T" n="0367b21"/><span class="tx">若。或云枳攘。或以<anchor n="0367b2104" xml:id="000310367b2104"></anchor></span><g ref="#SD-D9FD"></g><span class="tx">此字直呼云穰</span><note place="inline">呉音</note>
<lb ed="T" n="0367b22"/><span class="tx">以若半音隱拏上頭。故連一句。或云薩</span>
<lb ed="T" n="0367b23"/><span class="tx">嚩社若。或云薩嚩枳穰。或云薩婆若。或</span>
<lb ed="T" n="0367b24"/><span class="tx">云薩般若。或云薩云若者或呼</span><g ref="#SD-A656"></g><span class="tx">嚩字爲</span>
<lb ed="T" n="0367b25"/><span class="tx">啝音。故啝若連聲云音自成。此方翻云一</span>
<lb ed="T" n="0367b26"/><span class="tx">切智也。其</span><g ref="#SD-A67C"></g><g ref="#SD-E0B0"></g><span class="tx">字此</span><g ref="#SD-E0B0"></g><span class="tx">字是第四句第三第</span>
<lb ed="T" n="0367b27"/><span class="tx">四兩字相重以爲一體。更加空點故有曇</span>
<lb ed="T" n="0367b28"/><span class="tx">音。凡諸當句當體重者皆唯依下依本大</span>
<lb ed="T" n="0367b29"/><span class="tx">呼。如其</span><g ref="#SD-E1FC"></g><span class="tx">迦</span><g ref="#SD-E067"></g><span class="tx">左<anchor n="0367b2905" xml:id="000320367b2905"></anchor></span><g ref="#SD72B50"></g><span class="tx">駄</span><g ref="#SD-D9F9"></g><span class="tx">駄等字。當句重</span>
<lb ed="T" n="0367c01"/><span class="tx">中唯除五句第五五字以爲異章而作麼</span>
<lb ed="T" n="0367c02"/><span class="tx">多。或依八轉十二聲云悉駄悉曇悉地悉睇</span>
<lb ed="T" n="0367c03"/><span class="tx">等也。此方翻云成就者。能成就<anchor n="0367c0306" xml:id="000330367c0306"></anchor>所成就具</span>
<lb ed="T" n="0367c04"/><span class="tx">爲成就等也。此題名中</span><g ref="#SD-B7A3"></g><span class="tx">羅嚩字與</span><g ref="#SD-B7A3"></g><span class="tx">羅婆</span>
<lb ed="T" n="0367c05"/><span class="tx">字</span><g ref="#SD-E0B0"></g><span class="tx">曇字與</span><g ref="#SD-E0B0"></g><span class="tx">娜鍐字</span><g ref="#SD-D9FD"></g><span class="tx">枳穰字與</span><g ref="#SD-D9FD"></g><span class="tx">惹拏</span>
<lb ed="T" n="0367c06"/><span class="tx">字及<anchor n="0367c0607" xml:id="000340367c0607"></anchor></span><g ref="#SD3FE70"></g><span class="tx">糅</span><g ref="#SD-D9FD"></g><span class="tx">儒字。此等形體稍以相渉。又</span>
<lb ed="T" n="0367c07"/><span class="tx">如</span><g ref="#SD-A658"></g><span class="tx">毘</span><g ref="#SD-A656"></g><span class="tx">婆</span><g ref="#SD-A664"></g><span class="tx">尸佛。或云維衞佛。又如</span><g ref="#SD-A658"></g><span class="tx">毘</span>
<lb ed="T" n="0367c08"/><g ref="#SD-A5E5"></g><span class="tx">摩</span><g ref="#SD-A5FD"></g><span class="tx">羅</span><g ref="#SD-CBA7"></g><span class="tx">詰里</span><g ref="#SD-A55D"></g><span class="tx">帝。或云維摩詰。又如</span><g ref="#SD-A656"></g>
<lb ed="T" n="0367c09"/><span class="tx">婆</span><g ref="#SD-A57B"></g><span class="tx">陀</span><g ref="#SD-A656"></g><span class="tx">嚩</span><g ref="#SD-A5FD"></g><span class="tx">囉菩薩。或云跋陀和菩薩。又</span>
<lb ed="T" n="0367c10"/><span class="tx">如</span><g ref="#SD-A47E"></g><span class="tx">四</span><g ref="#SD-A658"></g><span class="tx">毘</span><g ref="#SD-A57B"></g><span class="tx">陀典。或云四韋陀典。又如</span>
<lb ed="T" n="0367c11"/><g ref="#SD-A662"></g><span class="tx">舍</span><g ref="#SD-A656"></g><span class="tx">婆<anchor n="0367c1108" xml:id="000350367c1108"></anchor></span><g ref="#SD-E4BC"></g><span class="tx">提城。或云舍衞大國。又如</span><g ref="#SD-A658"></g>
<lb ed="T" n="0367c12"/><span class="tx">毘</span><g ref="#SD-E1E1"></g><span class="tx">瑟拏天。或云韋紐天。又如</span><g ref="#SD-A656"></g><span class="tx">婆</span><g ref="#SD-A67E"></g><span class="tx">蘇</span><g ref="#SD-A442"></g>
<lb ed="T" n="0367c13"/><span class="tx">枳</span><g ref="#SD-A5A9"></g><span class="tx">那</span><g ref="#SD-A458"></g><span class="tx">誐龍。或云和修吉龍。此等皆以</span><g ref="#SD-A656"></g>
<lb ed="T" n="0367c14"/><span class="tx">嚩啝二音使致毘維韋衞不同。又如</span><g ref="#SD-AB51"></g><span class="tx">沒</span>
<lb ed="T" n="0367c15"/><span class="tx">羅</span><g ref="#SD-E0CB"></g><span class="tx">憾麼</span><g ref="#SD-A54D"></g><span class="tx">嬭。或云婆羅門。或云梵尊。又</span>
<lb ed="T" n="0367c16"/><span class="tx">如</span><g ref="#SD-A65C"></g><span class="tx">吠</span><g ref="#SD-E0E1"></g><span class="tx">室羅</span><g ref="#SD-A5E5"></g><span class="tx">摩</span><g ref="#SD-A54B"></g><span class="tx">拏。或云毘沙門。又</span>
<lb ed="T" n="0367c17"/><span class="tx">如</span><g ref="#SD-A662"></g><span class="tx">舍</span><g ref="#SD-CBA7"></g><span class="tx">枳也</span><g ref="#SD-E043"></g><span class="tx">謨</span><g ref="#SD-A5AB"></g><span class="tx">尼。或云釋迦文。或</span>
<lb ed="T" n="0367c18"/><span class="tx">云釋尊。又如</span><g ref="#SD-A66E"></g><span class="tx">沙</span><g ref="#SD-A5E5"></g><span class="tx">摩</span><g ref="#SD-A54B"></g><span class="tx">那。或云沙門此</span>
<lb ed="T" n="0367c19"/><span class="tx">等並以梵人語法喉舌脣内隱顯聲字使</span>
<lb ed="T" n="0367c20"/><span class="tx">致前後翻譯存略不同。古今經論其例甚多。</span>
</p><p>
<lb ed="T" n="0367c21"/><span class="tx">若得此中八篇二十四門文意。猶可能決胡</span>
<lb ed="T" n="0367c22"/><span class="tx">越天地之倒錯。何況肯遺魚魯小水之雜濫。</span>
<lb ed="T" n="0367c23"/><span class="tx">地持論云。菩薩能入摩得勒迦法久住禪。造</span>
<lb ed="T" n="0367c24"/><span class="tx">諸對法。智度論云。菩薩能造法門名義惠</span>
<lb ed="T" n="0367c25"/><span class="tx">施衆生是爲法施。安然元緣祖述粗甄梵</span>
<lb ed="T" n="0367c26"/><span class="tx">文。若不遠遺豈非獨善。古人有言。有人</span>
<lb ed="T" n="0367c27"/><span class="tx">則易。無人則難。此言肯奈。仁王經云。如如</span>
<lb ed="T" n="0367c28"/><span class="tx">文字諸佛智母。一切衆生根本智母。薩婆若</span>
<lb ed="T" n="0367c29"/><span class="tx">體不生不滅。一切衆生以<anchor n="0367c2909" xml:id="000360367c2909"></anchor>之爲覺性大日</span>
<lb ed="T" n="0368a01"/><span class="tx">釋云。行者若能如是了達則入一切旋陀羅</span>
<lb ed="T" n="0368a02"/><span class="tx">尼。能以常明而照世間。同彼毘盧舍那。而</span>
<lb ed="T" n="0368a03"/><span class="tx">恒轉大法輪。願入悉曇矩奢之者令顯法</span>
<lb ed="T" n="0368a04"/><span class="tx">曼陀羅之身迴諸衆生受一法樂。于時日</span>
<lb ed="T" n="0368a05"/><span class="tx">本五十五葉。元慶少主卽位四年歳次庚子</span>
<lb ed="T" n="0368a06"/><span class="tx">二月朔旦<anchor n="0368a0601" xml:id="000370368a0601"></anchor>焉</span>
</p><p>
<lb ed="T" n="0368a07"/><span class="tx">悉曇藏序終</span>
</p>
<lb ed="T" n="0368a08"/>
</body>
<back>
    <cb:div type="taisho-notes">
    <head>大正 校註</head>
    <note n="0365a0401" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#000290365a0401">＜原＞寛政六年刊智山專門學校藏本</note>
<note n="0365c2502" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#0002A0365c2502">）</note>
<note n="0366a1101" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#0002B0366a1101">一二＝<sup>イ</sup>＜原＞</note>
<note n="0366a2102" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#0002C0366a2102">拾＝捨<sup>イ</sup>＜原＞</note>
<note n="0366c1303" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#0002D0366c1303">〔有〕<sup>イ</sup>－＜原＞</note>
<note n="0367a2301" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#0002E0367a2301">〔對注多云〕<sup>イ</sup>－＜原＞</note>
<note n="0367b0102" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#0002F0367b0102"><span class="sd"><img src="jpgsdm/ma%24.jpg" alt = "ma%24"/></span>＝<span class="sd"><img src="jpgsdm/mo%24.jpg" alt = "mo%24"/></span><sup>イ</sup>＜原＞</note>
<note n="0367b0503" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#000300367b0503">〔是〕<sup>イ</sup>－＜原＞</note>
<note n="0367b2104" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#000310367b2104"><span class="sd"><img src="jpgsdm/j@ja%24.jpg" alt = "j@ja%24"/></span>此＝此<span class="sd"><img src="jpgsdm/j@ja%24.jpg" alt = "j@ja%24"/></span><sup>イ</sup>＜原＞</note>
<note n="0367b2905" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#000320367b2905"><span class="sd"><img src="jpgsdm/ddha%24.jpg" alt = "ddha%24"/></span>＝<span class="sd"><img src="jpgsdm/dva%24.jpg" alt = "dva%24"/></span><sup>イ</sup>＜原＞</note>
<note n="0367c0306" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#000330367c0306">〔所〕<sup>イ</sup>－＜原＞</note>
<note n="0367c0607" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#000340367c0607"><span class="sd"><img src="jpgsdm/ju%24.jpg" alt = "ju%24"/></span>＝<span class="sd"><img src="jpgsdm/j@ja%24.jpg" alt = "j@ja%24"/></span><sup>イ</sup>＜原＞</note>
<note n="0367c1108" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#000350367c1108"><span class="sd"><img src="jpgsdm/ddhai%24.jpg" alt = "ddhai%24"/></span>＝<span class="sd"><img src="jpgsdm/ddhe%24.jpg" alt = "ddhe%24"/></span><sup>イ</sup>＜原＞</note>
<note n="0367c2909" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#000360367c2909">〔之〕<sup>イ</sup>－＜原＞</note>
<note n="0368a0601" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#000370368a0601">〔焉〕－<sup>カ</sup>＜原＞</note>
    </cb:div>
</back>
</text>
</TEI>
